Dòng Chảy Thời Gian Trong 'Xứ Tuyết' Của Kawabata

Vừa rồi, tôi đặt cuốn sách xuống, vẫn còn ngập ngừng trong những khoảnh khắc cuối cùng, khi Shimamura nhìn theo Komako biến mất trong đêm tuyết. Cảm giác buồn đẹp ấy không phải là một buồn rồi sẽ qua, mà là một loại buồn sâu sắc, cứ treo lơ lửng trong tâm hồn như những bông tuyết lạnh lẽo rơi vào đêm mùa đông vô tận.

“Xứ Tuyết” của Yasunari Kawabata là một cuốn tiểu thuyết về sự chuyển động của thời gian, nhưng không phải những chuyển động gay cấn hay kịch tính. Đó là những chuyển động thầm lặng - như cách tuyết tan từ từ trên cành cây, như cách ánh sáng mặt trời phai dần khi buổi chiều đến tối.

Buồn Đẹp - Sắc Thái Của Sự Mất Mát

Có một loại buồn đặc biệt, mà chỉ khi đọc Kawabata bạn mới cảm nhận sâu sắc: đó là buồn của sự tiêu tán. Mỗi khoảnh khắc đẹp mà Shimamura có với Komako đều chứa đựng nỗi buồn vô định, vì cả hai đều biết nó sẽ qua đi, như bông tuyết rơi rồi tan biến trên tay.

“Cô ta tìm thấy sự xinh đẹp trong một thế giới tan nát. Chính sự tan nát đó làm cho cái đẹp trở nên sâu sắc hơn, đau xót hơn.”

Kawabata không viết về một cuộc tình nồng nàn, mà về một cuộc tình mơ hồ, không hoàn toàn thực sự. Shimamura là một người đàn ông không hoàn toàn cam kết, và Komako là một phụ nữ không hoàn toàn được yêu thương. Chính sự chưa hoàn thiện này - những đường nét mơ hồ, những lời nói dang dở - làm cho tác phẩm trở nên buồn đẹp đến tàn nhẫn.

Thời Gian Không Bao Giờ Dừng Lại, Nhưng Nó Có Khoảnh Khắc

Điều tôi ấn tượng nhất trong tiểu thuyết này là cách Kawabata miêu tả thời gian không như một dòng nước chảy nhanh, mà như một dòng nước yên tĩnh, sâu thẳm. Thời gian đây không có vẻ kịch tính - nó chỉ hiện diện một cách lặng lẽ, qua từng chi tiết nhỏ:

• Cách bức thư từ Shimamura tới sau bao lâu
• Cách những chiếc lá vàng biến thành tuyết trắng
• Cách Komako ngày càng già đi, dù chỉ sau vài tháng
• Cách những cảm xúc từ từ phai nhạt

Thời gian ở đây không phải là kẻ thù hay cứu tinh, mà là một phần của tâm trạng nhân vật. Nó tồn tại không phải để thúc đẩy cốt truyện, mà để tạo nên sự mơ hồ, sự không chắc chắn vốn là chất liệu tâm lý của tác phẩm.

Những Khoảnh Khắc Vĩnh Cửu Trong Chốc Lát

Một điều kỳ lạ về tiểu thuyết này là cách nó ghi lại những khoảnh khắc và để chúng lơ lửng mãi mãi. Không có kết thúc trọn vẹn, không có những giải thích thoả đáng. Shimamura rời khỏi, Komako vẫn ở lại, và tất cả cứ thế mà tiếp tục - giống như cuộc sống thực.

Chính vì vậy mà những khoảnh khắc đó trở nên vĩnh cửu. Dù chỉ là những khoảnh khắc thoáng qua, nhưng vì chúng không được kết thúc hay giải quyết, nên chúng cứ tồn tại mãi mãi trong tâm trí của chúng ta - và của nhân vật.

Kawabata dạy chúng ta rằng:

Thời gian không phải về việc có bao lâu, mà về việc như thế nào khi nó đi. Nó không về đích đến, mà về những dấu chân lại lại trên con đường.

Sống Cùng Với Sự Mất Mát

Đọc xong “Xứ Tuyết”, tôi nhận ra rằng buồn đẹp như vậy không phải là điều xấu. Nó là một cách sống - sống với ý thức rằng tất cả đều sẽ qua đi, nhưng điều đó không làm giảm giá trị của những gì đang hiện diện.

Komako sống trong sự mất mát - mất đi sự tinh khôi, mất đi khả năng được yêu thương hoàn toàn. Nhưng cô ta vẫn là người phụ nữ xinh đẹp nhất trong tuyết. Shimamura biết rằng anh không thể giữ được Komako, nhưng anh vẫn quay trở lại.

Đó là một cách sống lạc quan thực sự - không phải bỏ qua nỗi buồn, mà là tìm được vẻ đẹp chính trong sự buồn đó. Nó như chấp nhận rằng thời gian sẽ đem đi tất cả, và chính vì vậy nên chúng ta cần biết cách nhìn thấy rõ ràng và yêu thương sâu sắc hơn.

Sau Những Trang Sách

Khi đặt cuốn sách xuống, tôi cảm thấy như mình đã sống qua một mùa đông, với cảm giác rất thực, dù chỉ là một buổi chiều. Đó là sức mạnh của Kawabata - không là sức mạnh của những bùng nổ cảm xúc, mà là sức mạnh của sự êm ái, sâu sắc.

“Xứ Tuyết” dạy tôi rằng đôi khi, buồn đẹp hơn hạnh phúc rõ ràng. Và thời gian không phải để sợ hãi, mà để tìm hiểu - tìm hiểu cách nó thay đổi chúng ta, tìm hiểu cách nó dạy chúng ta yêu thương, tìm hiểu cách nó để lại dấu vết đẹp lạ trên lòng.

Nếu bạn chưa đọc tác phẩm này, hãy dành thời gian một chiều dài mưa buồn để bước vào thế giới tuyết trắng của Kawabata. Có lẽ, chỉ khi đó, bạn mới thực sự hiểu được ý nghĩa của buồn đẹp.

“Thời gian không bao giờ dừng lại, nhưng có những khoảnh khắc, khi nó cứ lơ lửng như vậy, mà chúng ta biết chúng sẽ ở lại với chúng ta mãi mãi.” — Kawabata